วันนี้..จะพาไปล่องลำน้ำคาน ในประเทศลาวครับ..
"น้ำคาน" เป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำโขง..ที่ไหลผ่านเขตตัวเมืองหลวงพระบาง..ดังนั้นเมื่อมองในภาพรวมแล้วหลวงพระบางจึงตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ลำน้ำสองสายไหลมาบรรจบกัน..
คือลำน้ำคานไหลผ่านทางทิศเหนือส่วนลำน้ำโขงไหลผ่านทางด้านทิศตะวันตก...
พื้นที่ตามแนวลำน้ำคานส่วนที่ผมและทีมงานเข้าไปสำรวจได้แก่เขตเหนือตัวเมืองหลวงพระบางออกไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
ใช้เวลาเดินทางโดยรถยนต์เล็กเป็นเวลาราว 1 ชั่วโมง..
แม้จะมีระยะทางไม่ไกลนัก
แต่ด้วยเหตุที่เป็นเขตภูเขาสูงและสภาพถนนยังเป็นดิน..ทำให้การเดินทางเป็นไปอย่างล่าช้า.
คือ..ภูมิทัศน์โดยทั่วไปของเขตลำน้ำคานส่วนหนึ่ง..ในย่านที่ผมเข้าไปสำรวจ...
น้ำคานในโซนนี้เป็นจุดหนึ่งที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ชมชอบแนว
Adventure ประเภทการล่องแก่ง ล่องแพหรือการพายเรือคายัค ..
หมู่บ้านที่ผมเข้าไปสำรวจนั้น
เป็นเขตที่สูงซึ่งเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ (Ethnic
Group) "ขมุ"
บ้านเรือนของพวกเขาส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้ยกพื้น
บางหลังก็ยกพื้นสูงหน่อย บางหลังก็ไม่สูงมากนัก
วัสดุในการก่อสร้างได้แก่ไม้ไผ่และวัสดุจากธรรมชาติเป็นหลัก..
หมู่บ้านของพวกเขาแวดล้อมด้วยแมกไม้และป่าเขา
เรือนเครื่องผูกแสดงให้เห็นแบบแผนเทคโนโลยีและสถาปัตยกรรมดั้งเดิม
(Primitive Technology/Architecture) ไม่ว่าจะเป็นตัวบ้าน
หรือเครื่องบนในส่วนของหลังคาบ้าน
"ขมุ" หรือ "กำมุ" เป็นศัพท์ทางมานุษยวิทยา..ที่เป็นชื่อเรียกสำหรับกลุ่มชาติพันธุ์กลุ่มหนึ่ง..ซึ่งเมื่อพิจารณาจากลักษณะทางกายภาพ
ตามแนวทางการศึกษาด้าน "มานุษยวิทยากายภาพ-ชีวภาพ" (Physical -
Biological Anthropology)
ที่อาศัยการพิจารณาคุณลักษณะของโครงสร้างร่างกาย สัดส่วนรูปร่าง
หน้าตา ผิวพรรณ ลักษณะเส้นผม..แล้วจัดเป็นกลุ่ม "มองโกลอยด์ฝ่ายใต้"
(Southern Mongoloid)
หนุ่มๆ..ชาวขมุ..ผู้นำทางในการสำรวจให้กับทีมงานของผม
หญิงและเด็กๆชาวขมุกลุ่มหนึ่ง..ผมและทีมงานพบเธอและลูกๆ..ระหว่างทางเดินออกจากหมู่บ้านเพื่อเข้าไปสำรวจถ้ำบนภูสูงใกล้ๆหมู่บ้านแห่งนี้
หญิงชรา..ชาวขมุ..ในเส้นทางออกจากหมู่บ้านเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม..หากพิจารณาด้วยคุณสมบัติทางภาษาศาสตร์ (Linguistic)
นักภาษาศาสตร์จะจัดให้ "ชาวขมุ" เป็นกลุ่มที่มีภาษาพูดตระกูล "มอญ-ขแมร์"
(Mon-Khmer)
เมื่อพ้นจากเขตหมู่บ้าน..ภูสูงเบื้องหน้า..คือหนึ่งที่หมายของการสำรวจสำหรับทีมงานของผม
พอข้ามเขามาได้..เราเดินผ่านที่ราบระหว่างหุบเขา..มุ่งสู่ภูสูงอีกลูกเพื่อขึ้นไปสำรวจถ้ำบนเขาลูกนั้น
ระหว่างทาง..พบเศษซากจากสงคราม..ปลอกกระสุนขนาดใหญ่พอสมควร..
ชาวขมุกลุ่มหนึ่ง..กำลังขนพืชผลที่หามาได้จากป่าและบางส่วนเก็บเกี่ยวมาจากพื้นที่เพาะปลูกพืชไร่ของพวกเค้า
แล้วในที่สุดผมและทีมงานก็ตะกายขึ้นมาถึงหน้าถ้ำ..ที่หมายในการสำรวจของพวกเรา
ก่อนที่จะเข้าไปสำรวจในคูหาถ้ำ...เหมือนเช่นที่ทำในเพิงผาและถ้ำอื่นๆ..
ถ้ำบนเขาในเขตหมู่บ้านชาวขมุ..แห่งนี้..นับเป็นถ้ำที่สวยที่สุดแห่งหนึ่งที่พบในการสำรวจครั้งนี้..ทั้งหินงอก
(Stalagmite) และ หินย้อย (Stalactite) ..ขนาดมหึมา..ดูสวยแปลกตาและแสดงให้เห็นอายุ/พัฒนาการของถ้ำได้เป็นอย่างดี
